Samen ACTief in je gezin


Matthijssen, Denise & Bodden, Denise (2015). Samen ACTief in je gezin. Werkboek voor ouders en jongeren. Tielt: Uitgeverij Lannoo. ISBN 9789401424110.

Matthijssen en Bodden hebben ons door het schrijven van dit boek een praktisch, overzichtelijk en mooi geïllustreerd werkboek gegeven, gebaseerd op de Acceptance and Commitment Therapy (ACT). ACT is een vorm van cognitieve gedragstherapie die gebruik maakt van onder andere aandachtsvaardigheden, waardoor men leert om de rust te behouden en meer te kunnen focussen op hoe men met elkaar wil leren omgaan. In dit werkboek gaat het er vooral om hoe ouders en jongeren van 12-23 jaar een vicieuze cirkel kunnen doorbreken en weer met elkaar in gesprek kunnen gaan. Aan de hand van een stappenplan met oefeningen wordt er gewerkt aan datgene wat werkt in het gezin en het opdoen van nieuwe ervaringen. Men gaat hierbij ook uit van het uitgangspunt dat verandering bij jezelf begint en dat ieder gezinslid een rol heeft, maar waarbij ouders de regie voeren. Het stappenplan omvat 8 gesprekken die elk in een apart hoofdstuk zijn uitgewerkt. Thema´s zijn bijvoorbeeld hoe je je kinderen motiveert om mee te werken, hoe je veranderwensen formuleert, hoe je ontdekt wat je in de weg staat of waarin je vast zit in de automatische piloot, hoe je kunt focussen op wat je wilt veranderen en hoe je je losmaakt uit overtuigingen en tenslotte hoe je oefent met nieuw gedrag en registreert wat juist wel werkt. Het stappenplan wordt afgerond met het maken van een Goede Tijden / Slechte Tijden-plan. Het boek is bedoeld voor ouders, zodat ze hun eigen aantekeningen kunnen maken. Voor de jongeren zijn er aparte werkbladen te downloaden via www.samenactiefinjegezin.nl. Ook kan men hier terecht voor gespreksformulieren voor elk gesprek, mp3-bestanden en filmpjes. Persoonlijk lijkt het me voor ouders en hun jongeren een hele kluif om het boek zelf door te worstelen. Het vraagt doorzettingsvermogen en motivatie. Coaching of begeleiding van een cognitief gedragstherapeut lijkt me een waardevolle toevoeging, juist om ieder een gelijkwaardige rol te kunnen geven en / of een verdiepingsslag te maken. De auteurs adviseren vooral bij gesprek 2 tot en met 7 een therapeut te betrekken. De motivatie voor deze keuze is niet duidelijk.


Drs. Gerrie Ham-Willemsen, orthopedagoog NVO in opleiding tot GZ-psycholoog, cognitief gedragstherapeut VGCt.
Oktober 2015.